29 10 2011

Urfa Deyim, Söz Grubu ve Deyişleri

Urfa Deyim, Söz Grubu ve Deyişleri     Abamor un pabrikası olsa dayanmaz: (Urfa’nın ilk fabrikası.) Çok para harcayan kişileri uyarmak veya kınamak için söylenir. Ebdesınde-namazında:Dürüst -veya, dindar  kişiler için kullanılan bir ifade tarzı. Ac kabadayı: Beş parasız olduğu halde fiyaka yapan kişiler için kullanılır. Aclıxtan nefesı koxi : Yoksul- gariban, parasız kişilerin durumunu anlatan bir söz. Aç karnına acı sakız : Aç karnına yenen veya içilen uygunsuz şeyler için. ‘Bu kehve nedir böyle,  sebbeh sebbeh getirmişsen; aç qarna acı saqız!’ Açığını kapat-: Birisinin hatasını telafi etmek. Açıx ekmek: Lavaş ekmek. Açıx vermax : Yaptığı bir yanlışı belli etmek. A dı gel ha: ‘Bak şimdi’, ‘oldu mu yani’ gibi anlamlarda kullanılır. Adam yoxlığında adamdan sayıl-: Çevrede kayda değer bir insanın bulunmadığı durumlarda sıradan kişilerin itibar görmesi. Adı ki: Sözde. “Adı ki okıla gidiysen; nasıl Türkiye’nin başkentinı bilmisen!” “Daha onı göstertmediler; o lise ikinın konısı!” Adım at-: Bir işe başlamak, girşimek. Adını deliye koymış, götünı çalıya: Bilerek saçmalayan kişi için kullanılır.            Ağ kazanı koyıp kara kazanı mı endirdıx: Arkadaşına (örneğin eşya taşıma hususunda) yardım eden kişilerce söylenir.  ‘Çok yoruldun’ sözüne karşılık, ‘yok canım, ne yaptım ki; ağır yük mü kaldırdım sanki’ anlamında. Ağa kelle yimiş: Rehavet çöken yahut yan gelip yatan kişileri tanımlamak i... Devamı

29 10 2011

Urfa Söz ve Deyimleri.(1)

URFA HALK SÖZLERİ : DEYİMLER Abi yahmah: aşık olmak Abudelep    : cömert,eli açık Adınnan sanınnan :yerli yerince Ağ beht :şanslı evlilik Ağbatı başiya :darısı başına Ağzı zıfır:küfürlü konuşan Ağzımı yandırdığına göre aş olsa,başımı yardığına göre daş olsa: yaptığıma değse Alışti datlı lohmiya:dadandın. Altın ifağı : gösterişli olmayan,çok değerli kimse Aş bişır,kaşıh döşır :hadi buradan Avci yala:ümitlenme ,boşuna bekleme Başım gözım üstıne : emrinize amadeyim Başidan böyık zıbıl dağıtma :gücünün yetmediği işlere kalkışma…     Cengerlı sıfatlı Tarıf üzlü Ğırçıklı Ğecce  Paslı inne Balbal deve Perlı pezeveng Kıncıfır kutısı Zilli zebo Kırlı Pıssık Tırre şenge Loğdır ağacı Ağtar ağacı Sıhenı boş gelsın  Kal Ağşamlıyağ &nbs... Devamı

28 10 2011

Urfa'lıcadan Nükteler.

URFA'LICADAN NÜKTELER. NÜKTE-1 "İpı pehkem tut, eliden keypmesın" "İpi sağlam tut elinden kaymasın" NÜKTE-2 "Ğır gürden başım nağara oldı" "Gürültüden başım davula döndü" NÜKTE-3 "Siye inanmiyam, henek edisen" "Sana inanmıyorum şaka yapıyorsun" NÜKTE-4 "Kız (pako) Gez'lerı, çardağdakı gedemeç'e ser" "Kız Pakize çamaşırları çardaktaki(üst kat) çamaşır ipine ser" NÜKTE-5 "Kız (Zelo) kıfte oldı, ğışırları dorğadi mı ?" "Kız zeliha köfte kıvama geldi, yeşillikleri doğradın mı? NÜKTE-6 "Oğlım (Mamé) bu darağlığ-ları apar fırına at." "Oğlum Mahmut bu salçalı pirizolaları götür fırına ver-at." NÜKTE-7 "Benı cünge sığıştıma, benden bı şey ayniyamasan" "Beni köşeye sıkıştırmakla, benden bir şey anlayamazsın." NÜKTE-8 "Mıtrıplar(... Devamı

28 10 2011

Urfa'da esen manevi rüzgar.

(((Urfa'da Esesn Manevi Rüzgar..))) 2/9/2009 ·     Bir dünya düşün ki.. arınmış,arınmış..Kevseri ekberle yıkanmış.. Her taraftan manevi zemzem akmış.. Rasulullah her tarafta santim santim dolaşmış, o mübarek kokusunu rüzgarla aleme salmış, Kalplerde ki karalar nuru Mahmutla yıkanmış, hak ile nakşolmuş lamba gibi parlamış.Bir dünya düşün ki bir ses daima kulaklarda kalmış bülbül misali, yumuşak bir ses ki gönülleri okşamış.   Madde ile mana, can ile canan bir olmuş, koro olmuş sesleri, derinden bir nefes gibi, Allah Allah diye haykırmış..bir dünya düşün ki… düşüncelerinde yok ol, yokolmak manevi miraçta muhammet gibi.. yok olmak balıklı gölde ateşe atlamak hak için ibrahim gibi.. Marada kalmak sabırla yok olmak eyyübi nebii gibii.. bir dünya düşün ki sadece saatede eren manevi güzellik, sadece lezzet, sadece aşk, hak aşkıyla buluşmak..düşünki huzura hak ile düşmek.. İşte, bu güzel lezzetleri tatmak istedim..   Yolculuğumun heyecanı sardı benliğimi,ruhumu kayıtsız şartsız.. Gidiyorum. İşte çıktım yola aksiliklere boyun eğmeden, makam’ı İbrahimle Makam’ı Eyyüple buluşmaya gidiyorum.. Yolculuğun kış şartlarındaki gidişine, otobusün kaygan tekerlerine aldırmadan, Ayetel Kürsülerle son bulan yolculuğun hazzıyla gidiyorum.Şeytanın manevi güzelliklere allerjisi varya,, nasılda korkuyor peygamber şehrine gitmemden, yol boyunca vesveselerle verdiği savaşla fısıldıyor kulak zarıma, beşerimya hani, ulaşamamak endişesi varya hani, bazan aldırıyorum şeytanın fısıldayışlarına “hey insanoğlu, ya araba kayarsa, kaza yaparsan gidemeyeceksin, ne ibrahim’in manevi kokusunu alacaksın suyundan içeceksin,nede Eyyüb’i nebi’i nin türbesine varacaksı... Devamı

28 10 2011

Dil ve lehçeler hakkında..(Urfa Ağzı)

DİL VE LEHÇELER HAKKINDA Sosyal bir varlık olan dil, bir milleti ayakta tutan en büyük faktördür. İletişimin ortak paydasıdır. Dil, insan varlığının bir parçası olup, kişinin zihinsel ve sınırsız duygu ve düşüncelerini dışa vuruşunu sağlar. Her milletin bir yazı dili olduğu gibi, bölgesel ve yöresel farklılıklar arzeden ağız ve lehçe’lerde vardır. Ülkemizde de; ”İSTANBUL AĞZI”, yazı dilimizin temelini oluşturmuştur.Esas olanda ülkenin yazı dilidir. Yurdumuzda çok değişik ağızlar mevcuttur.Bunlar güzel Türkçemizin zengin renk ve ses dünyasının ağızlarda şekillenen ifade tarzlarıdır. “URFA AĞZI” da bu renklerden bir tanesidir. Yöresel ağızları “argo”dan ayrı tutmalıyız, ayrı düşünmeliyiz. Zira argo, belli bir grubun kendi iletişimini sağlaması için kullandıkları kapalı ve şifreli argümanlardır.Toplumsal kabul görmezler,dışlayıcı reflekslerle karşılanırlar. Bu kişisel sitede, amatörce yapacağım bazı çalışmalarımda, kendi şivem olan. “URFA AĞZI” nı her URFA”lının bildiği gibi kullanmaya çalışacağım. Bu davranışım, Güzel Türkçe’çemize olan saygısızlığımdan değil, Türkçemizin zenginliği olan, yöresel bir lehçenin korunması ve yaşatılması amaçlanmaktadır. Çağımızda teknolojik ve sosyolojik etkenler her alanda bazı negatif değerler yarattığı gibi, diller üzerinde de kayda değer bazı tahribatlar yaratmış ve yaratmaktadır. Amacımız güzel “URFA AĞZI” mızında bu etkilerden en az etkilenerek kendini korumaya çalışmasıdır.Yozlaşmamalı-otantik ve estetiğini yitirmemelidir. Bu kutsal değerin korunması ve yaşatılması, kuşkusuz bireysel çabalardan geçer. Bireysel çabaların genele dönüştürülmesiyle de, bu alandaki çabaların... Devamı

28 10 2011

Urfa Maralı...(Urfatutkunu)

Urfa Maralı http://urfatutkunu.blogcu.com/ Farkettim ki siye ne zamandır seslenmemişem, Lafımı içime gömüp ele sessizce beklemişem, Durıp bi düşündım dünegin, Karşıma çıkan vakıt pek engin, Ben siye tutılalı bir yılı aşmış, Tam bir sene dört aya ulaşmış, Feket hala aynamisan, İçimdeki yangını görmisen, Dı hele mavı gözlü Urfa maralı, Bakışı yüregimde saklı Kürd'oglı , Dı hele siye nedendir bu yangınım? Göynüm unudamiy, feket hala kırgınam, Kırılsam da, üzılsem de, gene de seni seviyem, Dediydim ya, ğetırliy misen? Bin yıl da geçse, göynüm senindir inan, Adını duyanda yüregim pır pır ediy, zankı yerinden çığacağmış kimın kıpırdiy, Gözlerim senden başkasına fer veremez, Yoğlıği da ruhım asla huzura eremez, Gel he de Urfa maralı, Dinsin içimdeki terifsiz ağrı, Açılınca seni gördüyse gözlerim, Kapanırken de yanımda sen ol isterem, Geçip gidiy ömrım, aha görisen, Eliyi tez dut, sevdayı yitiriysen, Mutlu olmak bunca zor olmamalı bence, Seni içime katmışam, dolaşiysan canımca, Bir kuşlığ vaktı kumlu sade kéhvemi içerken, Ağız dolusu "Urfalım" demek istiyem, biliysen, Dı hade bekletme fazla yanaş yamacıma, Yüregim avucidadır, incitme, can katma acıma, Mavı gözlü Urfa maralı, biricığ, Ne olursan, gel artığ...     KOCASİNAN/ASLIHAN/KONYA "Sevgiyi Sevdaya Dönüştüren Sevginin Asaletidir." "Avucunda Kuru Sevda olacağına, uzaklardaki Asil Sevdaların olsun." TEŞEKKÜR::! Yukarıdaki şiir Konyalı ASLIHAN kardeşimiz tarafından, Urfa'mıza olan sevgi ve tutkusundan dolayı kaleme alınan ASİL hissiyatın dışa vuruşunu ne güz... Devamı