24 01 2012

Eyvan

 

Urfa Ev Mimarisinde EYVAN.. Yılın 7 ay gibi büyük bir bölümünün sıcak geçtiği Şanlıurfa’da ev halkı tarafından bütün gün boyunca serin bir mekân olarak kullanılan EYVAN-lar, bu özelliklerinden dolayı evlerin vazgeçilmez bir unsuru olarak baş köşeyi oluşturmuşlardır. Bundan dolayı, gerek mekân genişliği ve gerekse taş süsleme açısından eyvan -lara verilen önem, Urfa evinde odalar dahil hiçbir köşeye verilmemiştir. Bazı evlerde iki yanı taş sekili yazlık eyvan'ın arka duvarındaki nişe hava cereyanının sağlayan ve yazın serinlik veren, damla bağlantılı, baca şeklinde hava kanalı açılmış; bu kanal dam üzerinde mihrap taşını andıran nişli rüzgarlıkla son bulmuştur. Kuzey veya kuzeybatıya yönlendirilmiş olan bu taşlara çarpan rüzgarın hava kanalından eyvan'a inerek serinlik vermesi sağlanmıştır. Bu rüzgar taşları, yaz aylarında gece namazları için mihrap görevini de görmektedir. Bey kapısı burçlarındaki Mahmudoğlu Mustafa Ağa haremliği eyvan'nında olduğu gibi nadir de olsa bazı eyvan'lara bölgedeki Artuklu geleneğini sürdüren şadırvanlar yapılmıştır. Nebo Hacı İmam Efendi Evi, Osman Çiftbudak Evi, Eski Hal karşısındaki sokakta yer alan Parmaksız Şemsi Evi ve Alpan Sokak 5 numaradaki Çubukçular Evi’nde olduğu gibi, kuzey cephedeki yazlık eyvan ve iki yanındaki odalar alt katta değil, dam üzerinde yer almıştır. Avlunun güney ve kuzeyindeki yazlık ve kışlık eyvan'ların yanında Hacı Hafızlar Evi’nde olduğu gibi, bazen doğu veya batı cephede üçüncü bir eyvan dikkati çekmektedir. Hacı Abo Evi’nde olduğu gibi, daha birçok evdeki Selçuklu medreselerini hatırlatan anıtsallığa sahipeyvan'ların cephe kemerlerinin kilit taşları, şebekeli oyma tekniğinde bitkisel motiflerle süslenmiştir.

Kaynak :Kültür ve Turizm Bkn.Web sitesi.

648
0
0
Yorum Yaz